काठमाडौँ  । सडक सुरक्षा र नियम पालना गराउने उद्देश्यका साथ काठमाडौँ उपत्यकामा ट्राफिक प्रहरीले आफ्नो सक्रियता तथा निगरानी बढाएको छ । यसै क्रममा बितेका २४ घण्टामा मात्रै ट्राफिक नियम उल्लङ्घन गर्ने एक हजार ८ सय १३ जना सवारीचालक कारबाहीमा परेका छन् । उपत्यकाका विभिन्न स्थानमा गरिएको नियमित तथा विशेष चेकजाँचका क्रममा यति धेरै सङ्ख्यामा चालकहरूलाई कारबाही गरिएको हो । यो कारबाहीबाट एकै दिनमा राज्यकोषमा रु पाँच लाख २८ हजार ५ सय १ राजस्व दाखिला भएको छ ।

काठमाडौँ उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले दिएको जानकारी अनुसार कारबाहीमा पर्नेहरूमा विभिन्न प्रकृतिका नियम उल्लङ्घन गर्नेहरू रहेका छन् । जसमध्ये सडक सुरक्षामा सबैभन्दा ठुलो चुनौती मानिने मादकपदार्थ सेवन (मापसे) गरेर सवारी चलाउने नौ जना चालक कारबाहीमा परेका छन् । त्यसैगरी, पछिल्लो समय नियमविपरीत र असुरक्षित तरिकाले ‘राइड सेयरिङ’ गर्ने प्रवृत्ति बढेसँगै त्यस्ता १०५ जनालाई पनि ट्राफिक प्रहरीले नियन्त्रणमा लिई जरिवाना तिराएको छ । सडकमा जडान गरिएका सङ्केत बत्ती (ट्राफिक लाइट) को बेवास्ता गरी रातो बत्ती बल्दा पनि सवारी हुइँक्याउने ११९ जना र तोकिएको भन्दा तीव्रगतिमा सवारीसाधन चलाउने ११५ जना चालकलाई पनि आवश्यक कारबाही गरिएको छ ।

पछिल्लो समय उपत्यकामा लेन अनुशासनको पालना नगर्ने प्रवृत्ति पनि उत्तिकै बढ्दो छ । पछिल्लो २४ घण्टामा मात्रै ‘लेन’ अनुशासन पालना नगर्ने १०२ जना चालक कारबाहीमा परेका छन् । ध्वनि प्रदूषण कम गर्न उपत्यकालाई हर्न निषेधित क्षेत्र घोषणा गरिए पनि यसको पूर्ण पालना हुन सकेको छैन, जसको परिणाम स्वरूप निषेधित (नो हर्न) क्षेत्रमा हर्न बजाउने ७९ जनालाई कारबाही गरिएको छ । पैदल यात्रुको सहजताका लागि छुट्याइएको सडकपेटीमा अनधिकृत रूपमा ‘पार्किङ’ गर्ने ११७ जना र एकतर्फी (वन–वे) सडकमा नियम मिचेर सवारी चलाउने ६५ जना पनि ट्राफिक प्रहरीको फन्दामा परेका छन् । यसबाहेक अन्य विविध सवारी नियम (जस्तै: कागजपत्र नबोकेको, हेल्मेट नलगाएको, सिट क्षमताभन्दा बढी यात्रु राखेको आदि) पालना नगर्ने एक हजार ११० जनालाई कारबाही गरिएको कार्यालयले जनाएको छ ।

ट्राफिक प्रहरीले उपत्यकाको ट्राफिक व्यवस्थापनलाई चुस्त, दुरुस्त र सुरक्षित बनाउन प्रविधिको प्रयोगलाई पनि बढावा दिँदै आएको छ । सिसीटिभी क्यामेरा, राडार गन र ब्रेथलाइजर जस्ता उपकरणको सहायताले नियम मिच्नेहरूलाई सजिलै पहिचान गरी कारबाहीको दायरामा ल्याउने गरिएको छ । सडक दुर्घटना न्यूनीकरण गर्न र यात्रु तथा चालक दुवैको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न ट्राफिक नियमको पूर्ण पालना अनिवार्य रहेको कुरामा प्रहरीले जोड दिँदै आएको छ । जरिवाना तिराउनु वा राजस्व सङ्कलन गर्नु मात्र ट्राफिक प्रहरीको उद्देश्य नभई, सडक अनुशासन कायम गर्नु मुख्य लक्ष्य रहेको ट्राफिक अधिकारीहरू बताउँछन् ।

सडक दुर्घटनाबाट हुने जनधनको क्षति रोक्न चालक आफैँ पनि सचेत हुनुपर्ने आवश्यकता छ । ट्राफिक प्रहरीको आँखा छलेर नियम उल्लङ्घन गर्दा दुर्घटनाको जोखिम उच्च हुने भएकाले सबै नागरिकले ट्राफिक नियमलाई आफ्नो सुरक्षाको कवचको रूपमा लिनुपर्दछ । आगामी दिनमा पनि ट्राफिक नियम मिच्ने प्रवृत्तिलाई निरुत्साहित गर्न उपत्यकाका चोकचोकमा चेकिङलाई अझै कडा पारिने काठमाडौँ उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले स्पष्ट पारेको छ ।